Fibonacci Box, daha önce teknik analiz literatüründe yer almayan, benim çalışmalarımın sonucunda ortaya çıkan ve ismini de benim verdiğim bir çizgi çalışması. Bu çalışmanın özünü oluşturan varsayım, tüm fiyat hareketlerinin, birbirinden farklı düşünen ve farklı vadelerde işlem yapan onbinlerce insanın karşılıklı etkileşimi sonucu oluştuğu düşüncesine dayanıyor.
Her bir yatırımcı, fiyatların gelecekteki yönü konusunda farklı bir görüşe sahiptir ve görüşü doğrultusunda alım ve satım yapar. Piyasalarda oluşan dalgalanmalar farklı görüşlere sahip insanların işlemleri ile oluşur ve zaman içinde uzunluğu ve gücü birbirinden farklı trendler oluşturur.
Klasik teknik analizde bir trend çizgisi çizebilmek için iki dip ya da tepenin oluşması beklenir. Oluşan iki tepe ya da dipten geçen bir çizgi çizilerek trendler izlenir. Çizilen çizgi, ne kadar çok dip ya da tepeden geçiyorsa, o kadar önemlidir ve bu çizgilerin kırılmasının önemli trend değişikliğinin sinyali olduğu kabul edilir.
Oysa Elliott prensiplerinin en temel varsayımı, fiyat hareketlerinin rastgele oluşmadığı düşüncesine dayanır. Fiyat hareketleri rastgele oluşmuyorsa, trend çizgilerinin de rastgele oluşmadığı düşüncesinden hareketle, şöyle bir varsayımda bulunalım: Bir dalga tamamlanır tamamlanmaz, gelecekte etkili olacak trend çizgilerini de çizmek mümkündür. Bu trend çizgileri ise, evrenin büyüme ve daralma süreçlerini en iyi tarif eden Fibonacci sayılarının oranları ile ilişkili bir matris içerisinde şekillenmelidir.
Bir dalganın başlangıç ve bitiş noktaları arasında geçen toplam zamana T, fiyatın ilerlediği mesafeye de P diyelim. Dalganın sona erdiği noktadan itibaren T, 1.62*T, 2.62*T ve 4.24*T gün ilerideki tarihlere dikey, %23.6, %38.2, %50.0, %61.8 ve %100 geri alım seviyelerine de yatay çizgiler çizelim. Ana tepe ve ana dipten çizilen yatay çizgilerin, fiyat tepesi, fiyat dibi ve 4.24*T zamanındaki kesişim noktalarını birleştirirsek, Fibonacci Box‘ı çizmiş oluruz.
Yukarıdaki grafik, 2002-2004 yılları arasında Ulusal 100 endeksinin hareketini gösteriyor. Fibonacci Box‘ı çizerken 2001 yılının sonundaki kuvvetli yükseliş dalgasını temel aldım. Bu dalga sona erdikten sonra bir yılı aşkın süren bir konsolidasyon gelmişti. Bu konsolidasyonun Fibonacci Box‘ın sınırları içinde gerçekleştiğine ve Fibonacci Box‘ın sınırları aşılana kadar da yükseliş trendinin başlamadığına dikkat edelim. Tüm konsolidasyon boyunca bir kez tepeden, bir kez de dipten savrulma olmuş, ancak bu savrulmaları aksi yönde kuvvetli hareketler izlemiş ve endeks gerisin geri Fibonacci Box‘ın içine dönmüş. Konsolidasyonun kesin bitişi ise 2003 yılında Fibonacci Box‘ın son zaman-fiyat çizgisinin net bir yükseliş dalgası ile kırılmasıyla teyit edilmiş. Fibonacci Box‘ın fiyat-zaman çizgileri yükselişin ilerideki aşamalarında da etkili olmuş ve yükseliş ve geri çekilmelerde direnç ve destek olarak çalışmış.
Bu grafik de, Ulusal 100 endeksi’nin 2006-2007 dönemindeki hareketini gösteriyor. Bu kez çalışmayı, yükselen bir dalganın değil, düşen dalganın tepe ve dip seviyelerinden çizerek yaptığımızda, bu dönem boyunca endeksin her hareketini bir fiyat-zaman çizgisinin durdurduğunu görüyoruz. 2007 yılının başında endeks Fibonacci Box‘ın sınırlarının dışına çıkıyor ve geri dönüş çabasında da Fibonacci Box‘ın sınırları içine girmiyor. Fibonacci Box‘ın dışına çıktıktan sonra da endeksin yükseliş ve düşüşleri uzatılmış fiyat-zaman çizgilerinde sona eriyor.
Yukarıdaki iki örnekte de görüldüğü üzere, bir dalga sona erdiği anda, bu dalganın dip ve tepe noktaları referans alınarak, gelecekte etkili olacağı varsayılan fiyat-zaman çizgileri çizilebilir. Bu fiyat-zaman çizgilerinden her biri, bir ana yatırımcı eğilimini temsil eder ve bir fiyat-zaman çizgisinin kırılması, fiyatın en az bir sonraki fiyat-zaman çizgisine kadar ilerleme potansiyeli olduğunu gösterir.
Fibonacci Box‘ı oluşturan alçalan ve yükselen fiyat-zaman çizgilerinin sınırladığı alanlar, piyasanın ilgili dönem boyunca içinde hareket edeceği varsayılan fiyat bölgeleridir ve daha küçük dereceli düzeltmelerin bu çizgilerin üzerinde sona ereceği varsayılabilir.
Fiyat-zaman çizgilerinin çakıştığı noktalar, birbirinden farklı düşünen yatırımcıların görüş birliğini temsil eden fiyat seviyeleri olarak kabul edilebilir. Fiyat, en yakın fiyat-zaman çakışma seviyesine doğru ilerleme eğilimindedir.
Fibonacci Box‘ı oluşturan fiyat-zaman çizgileri içinde en önemli destek ve dirençleri, alçalan ve yükselen diyagonal fiyat-zaman çizgileri oluşturur. Bu çizgilerden birinin kırılması, kırılma yönünde kuvvetli hareketlerin sinyali olarak değerlendirilmelidir.
Fiyat-zaman çizgileri, Fibonacci Box‘ın dışına çıkıldıktan sonra da destek ya da direnç olarak çalışır.
Fibonacci Box, görsel olarak Gann fan’ını andırmakla beraber, Gann fan’ından çok temel ve Elliott prensipleri bakımından önemli bir farklılık taşımaktadır: Gann fan’ını oluşturan çizgiler, ilerlemekte olan bir dalganın, daha önceki dalgalardan tamamen bağımsız olarak, geometrik bir yapı içinde ilerleyeceği varsayımı ile çizilir. Fibonacci Box ise, bir önceki dalganın başladığı ve bittiği fiyat-zaman seviyelerini referans alır ve ilerlemekte olan yeni dalganın yapısının bir önceki dalganın yapısına göre şekilleneceğini varsayar. Bu nedenle de Gann fan’ına göre çok daha üstündür ve fractal yapıların oluşumunu çok daha gerçekçi bir şekilde yansıtır.