Blog

Bu Volkswagen hisse senetleri ile ilgili üçüncü yazı. İlki 28 Ekim 2008, ikincisi 10 Haziran 2009 tarihinde yayınlanmıştı.

Bu hisse senedine niye taktık? Grafiğin üzerine düştüğümüz notun ispatı için mi?

Hayır !

13 ayın içinde 1,005 seviyesinden 63 seviyesine kadar gerileyen bir hisse senedi, borsalarda fiyat hareketinin gerisindeki dinamiğin ne olduğunu merak eden herkes için üzerinde çalışılması gereken bir örnektir. Hisse senedinin 8 ay içinde 250 seviyesinden 1,000 seviyesine nasıl yükseldiği, daha sonra 13 ay içinde nasıl 63′e gerilediği başlıbaşına bir çalışmanın konusu. Konuya ilgi duyanlar için internette bir araştırma, çok ilginç fikirler verecek, ufuk açacaktır. Bu araştırmanın, neden-sonuç ilişkileri kurma çabası ile değil, spekülatif mania’ların hangi dinamikle oluştuğunu anlama çabası ile yapılmasını öneririm. Robert Prechter’ın Market Analysis for the New Millenium isimli kitapta yer alan, Bulls, Bears and Manias isimli yazısında altını çizdiğim şu satırlar, bu çabaya girişecek olanlara yardımcı olabilir:

“For a bear market, the exceptional offspring is a decline to worthlesness.” (Ayı piyasaları için istisnai sonuç, değersizliğe – sıfır değere – düşüştür.)

“For a bear market, the exceptional offspring is a mania.” (Boğa piyasaları için istisnai sonuç, mania’dır.)

“The first aspect of a mania is that it produces a powerful, persistent rise with remarkably fewer, briefer and/or smaller setbacks.” (Mania’ların ilk belirtisi, güçlü, ısrarlı, daha az, daha kısa ve/veya daha küçük geri dönüşlerle yükseliştir.)

“When the time is right, the public begins to acquire the understanding that ‘the longer trend is always up’ and increasingly acts as if, and ultimately presumes that, every degree of trend is always up.” (Uygun zaman geldiğinde, çoğunluk ‘trend her zaman yukarıya doğru’ anlayışına sahip olur ve bunun bir sonucu olarak trendin her vadede yukarı doğru olduğunu varsayarak hareket eder.)

“Most people do not even recognize manias as such when they are in them.” (Pek çok insan, doğrudan içinde oldukları için mania’ların farkına bile varmaz.”

“Regardless of extent, every mania leads to a decline that ends below the starting point of the advance.” (Ne kadar uzamış olursa olsun, bütün mania’lar, yükselişin başladığı seviyenin altına kadar devam eden bir düşüşle sona erer.)

Yukarıdaki alıntılarda çeviriyi yaparken, İngilizce mania sözcüğünü hiç değiştirmeden kullandım. Sözcük Türkçe’ye, hastalık, manyaklık, düşkünlük, delilik, çılgınlık gibi anlamlarda çevrilebiliyor.

Bir fiyat hareketinin mania olduğunu nasıl anlarız? Prechter ipuçlarını veriyor. Ancak sanırım en iyi, mania bitip de düşüş dalgası geldiğinde dönüp geriye baktığımızda anlayabiliyoruz.

13 ay içinde zirvesine göre %93 değer kaybına uğrayan Volkswagen’de düşüş dalgası acaba nihai hedefine ulaştı mı? Muhtemelen hayır … Yükselişin en dik açılı evresi, 150 seviyesinden itibaren ilerlemişti ve bu seviyenin altına inildi. 1005′e kadar ilerleyen Primary dereceli dalga ise, 2004 yılında 30 seviyelerinden başlamıştı. Bu durumda nihai hedef, 25-30 seviyeleri görünüyor.

Günlerdir süren “gün sonu al, ertesi gün karlı satarsın” oyunu ikinci uzun kırmızı çubukla sona erdi. Dün ve bugünkü düşüş, son 18 işlem gününün bütün kazancını geri aldı. 10,480-10,520 destek bölgesi kırıldı ve bu bölgeye geri dönüş çabası bile olmadan gün sona erdi.

Bugünkü düşüşle 19 Ocak 2010 tepesine son etiketlerimizi koyduk. Bu aşamadan sonra, o tepe geçilemediği sürece, 2009 Mart’ından beri devam eden düzeltme sona erdi diyebiliriz. Artık gözümüzü daha aşağıdaki desteklere dikecek ve ilerleyecek kalıbı takip edeceğiz. Bu kalıp bize neyin başladığını da gösterecektir.

2009 yılının son güncellemesinde, Durum Çalışması : DJI başlıklı yazıda verdiğim grafiklerin son hali şu şekilde:

Bu grafik, itkisel düşüşün 512, düzeltmenin 317 takvim günü sürdüğünü gösteriyor. Düzeltme günlerinin itkisel günlere oranı tam %62. Düzeltme dalgasının A+B aşaması 124, C aşaması ise 193 günde tamamlanmış. B dibi, düzeltme dalgasının toplam süresini %61-%39 oranı ile bölüyor.

Bu grafik de hem zaman, hem de fiyat ekseninde dalganın nasıl bölündüğünü gösteriyor. 10,534 seviyesi, logaritmik skalada fiyat eksenini tam altın oranda bölüyordu. DJI endeksi yaklaşık 2 ay uğraştıktan sonra bu seviyenin üzerine minik adımlarla uzamaya çalıştı ve ideal zaman hedefini bulana kadar düşüş dalgası başlamadı.

Nihayet A dalgası 2470 puan yükselişle %38, C dalgası 2710 puan yükselişle %34 getiri sağlayarak hemen hemen eşit boyda ilerlediler. Kalıbın haftalık grafikteki görüntüsü tipik bir zigzag oluşturdu. (Günlük ve saatlik grafiklerde yapının basit, ikili veya üçlü zigzag olması hiç önemli değil)

Bu veriler, bütün haber ve yorum bombardımanının, aylardır gün be gün takip edilen ekonomik verilerin, piyasa için “dışsal” olan etkilerin hiçbirinin önemli olmadığını, EDP’nde öngörüldüğü üzere piyasanın fractal bir yapı oluşturarak ilerlediğini bize yaşayarak bir kez daha öğretti.

Tabi ki kalıp başka türlü oluşabilirdi. Dalga, zaman ya da fiyat ekseninde bu şekilde bölünmeyebilir, daha kısa kalabilirdi. Haftalarca bu ihtimalleri takip ettik. Kritik zaman bölgelerinde piyasanın dönüş yapıp yapmadığına baktık. Endeks, gerek zaman, gerekse fiyat ekseninde ideal hedefini bulana kadar yoluna devam etti ve nihayet ideal dönüş gününde son zirveyi gördü.

Artık piyasayı yukarı itmek çok zor; Hele ki 10,200 civarındaki destek de kırıldıktan sonra… Nasıl ki piyasa aylardır her türlü “kötü” habere kulaklarını tıkayıp iyimserlik trendini sürdürdüyse, bundan sonra da “iyi” haberlere kulaklarını tıkayıp kötümserlik trendini sürdürecektir. Şüphesiz ki dönem dönem geri dönüş çabaları olacak. Bu aşamadan sonra yukarı giden dalgaların hiç birinin itkisel kalıpta olmasını beklemeyeceğiz. Önümüzdeki dönemde Elliottisyenler, aşağı giden dalgaları beşler, yukarı giden dalgaları üçler olarak sayacaklar. Projeksiyonlarımız sadece aşağı giden dalgaları itkisel sayamazsak değişecek.

Şimdi soru şudur: Aşağı yönlü beşler hangi şiddette ve derecede itkisel dalgalar oluşturacaklar? Bu, bize düşüş dalgasının nasıl etiketlenmesi gerektiğini de gösterecek.

Son bir not ve uyarı daha: Eğer düzeltmenin son tepesi görüldüyse, 2000 yılından beri devam eden OBO formasyonunun sağ omzu, sol omzundan daha kısa kaldı demektir. Bu, çok büyük bir zayıflık işaretidir.

Not : Önümüzdeki hafta blog ve Not Defteri güncellenmeyecek.