Blog

10 Mayıs 2009 tarihli Milliyet gazetesinde, The Economist kaynaklı bir grafik vardı. Bu grafiğe göre, “iyi haberler” 2008 Ekim’inden beri şöyle bir gelişim göstermişti:

Her şeyden önce neyin “iyi”, neyin “kötü” haber olduğu tamamen algıyla ilgilidir. Örneğin FED’in ABD hazinesi tahvillerini piyasadan satın alıyor olması “iyi” bir haber midir, yoksa “kötü” bir haber mi? Ya da, Bay Bernanke’nin kameraların karşısında “krizin dibini gördük” demesi, “iyi” haber midir? Yoksa sadece Bay Bernanke’nin kişisel kanaatini, ya da ortalığı teskin etme gayretini mi gösterir?

Mississippi projesi çökerken, 18. yüzyıl Fransa’sında işsiz-güçsüz takımının eline kazma kürek vererek altın madenlerine gönderilmekte oldukları haberleri eşliğinde sokaklarda gösteri yapılmasını, krizin en keskin günlerinde büyük petrol yatakları bulunduğu haberlerini, Arabistan’dan develerle paranın, falanca piyasaya gelmekte olduğu haberlerini ”iyi haber” olarak mı görmemiz gerekiyor acaba? 

 Yoksa bu “iyi” haber-”kötü” haber meselesi haberin niteliği ile değil de, algıyla ilgili bir şey mi?

Grafiklere EDP gözlükleri ile bakma alışkanlıkları olanlar için yukarıdaki grafikte hemen göze çarpan bir kalıp var. Gelin bu grafiğe bir iki etiket koyalım:

Ne dersiniz? Bu bir Elliott kalıbı değil mi? Ekim’le Ocak ayları boyunca yavaş yavaş yükselip, Şubat ayında birdenbire kesilen “iyi” haberler Mart-Nisan döneminde hızlı bir sıçrama gösteriyor; Tam da bizim üçüncü dalga karakteristiği dediğimiz bir biçimde: Hızlı, kuvvetli ve soluksuz. Hal böyle olunca, “ortak hissiyatın yansıtıcısı” medyada da haber ve yorum formatı değişiveriyor:

Bugünlerde yukarıdakine benzer bol haber ve yorum bulabilirsiniz, ne de olsa itkisel olarak yükselen bir iyimserlik dalgası içindeyiz. Gökten bol bol “iyi haber” yağıyor.

Aylar önce ne demiştik? Düzeltme dalgası ilerledikçe iyimserlik artacak ve dalganın sonlarına yaklaşılırken, ekonomistler en kötünün geride kaldığını ve krizin bittiğini anons edecekler. Sonra mı?

Sonrası ile ilgili doğru tahminleri sadece insan etkinliklerinin hangi dinamikle değiştiğini dikkate alan bir yöntemle analiz ederek yapabiliriz.

2007 Temmuz-Ekim’inde, yaklaşmakta olan büyük dalga dönüşünü, bu dalganın hacmini ve derinliğini öngöremeyen yöntemler, sizce trend dönüşünü doğru bir şekilde öngörüp, duyurabilir mi?

13.5.2009 15:55 yorumu 

Aşağıdaki yorum yazıldıktan kısa bir süre sonra, Dax kanalı aşağıya kıran bir dalga başlattı. Bu durumda minute dereceli etiketleri, yukarıdaki biçimde düzeltmek gerekiyor. (iv) no’lu dalga dibinin aşağıya geçilmesi, 4380′den başlayan dalganın bitişini teyit etti. Şu ana kadar ABC olarak etiketlediğimiz üç atak gördük. Bu aşamadan sonra, aşağıdaki projeksiyonu destekleyecek biçimde bu kalıbın üç dalgada kalıp kalmadığına bakacağız. Bir düzeltmenin ardından 5,000′i kalıcı bir şekilde geçen yeni bir itkisel atak gelmezse, zigzag kalıp teyit edilmiş olacak.

13.5.2009  10:33 yorumu

Dalga sayımlarında şimdiye kadar bize hiç sorun çıkartmayarak ideal kalıba uygun bir şekilde hareket eden Dax’ta orta vadeli dalga ile ilgili bir belirsizlik vardı. Bu belirsizlik 2007 Temmuz’la Aralık arasında tepe oluşurken ortaya çıkmıştı. Aralık ayında yükseliş dalgası Temmuz ayındaki zirveye çok yaklaşmış ve 2007 Temmuz-Ağustos düşüşünün %99′una yakınını geri almıştı. Yükseliş dalgasının içsel yapısı belirsizdi ve dahası bu dalga, 2003 diplerinden başlayan itkisel dalganın yapısına düzgün olarak oturmuyordu.

Ben bu dalgayı (2) olarak etiketledim. Bu etiketleme, aylar sonunda şimdi test ediliyor. Eğer Aralık 2007 zirvesi (2) ise, Dax’ta şu anda (4) ilerliyor olmalı, çünkü bu arada 8,000′den 3,500′lere düşüşü ideal bir itkisel düşüş dalgası olarak kolayca saydık.

Eğer (4) ilerliyorsa, tepki şu anda tamamlanmak üzere olmalı.

Bu da 13 Mayıs 2009 Türkiye saatiyle 11:30 itibarıyla dalganın günlük görüntüsü. Grafiğin en altındaki 21 günlük ROC göstergesi negatif uyumsuzlukla momentumun azaldığına işaret ediyor. Bu sayıma göre önce A olarak etiketlenen bir ilerleyen diyagonal tamamlandı, şimdi de C ilerliyor ve bu dalganın içinde sadece (v) olarak etiketlenecek son atak kaldı. Sayım doğruysa, bir kaç gün içinde önce son atak, sonra da 4,350-4,400 bölgesine doğru hızlı bir düşüş gelmeli.

Bu dalga tamamlandığında çok büyük ihtimalle, üçgen kalıplı bir düzeltmenin A’sı olarak etiketlenecektir. Daha sonra, belki de yaz sonuna kadar devam edecek bir süreçte 4,200′le 5,000 arasında bir sıkışma ile (4)’ün tamamlanması beklenebilir. Dax’da son dip, bu projeksiyona göre 2009 sonunda görülmeli.

Bir de hatırlatma: Üçgen kalıpların içinde bir dalganın genellikle mono yapıda tek bir dalga gibi ilerlediği düşünceme göre, eğer büyük bir üçgenin A dalgası tamamlanmak üzere ise, mono dalga bu olmalı. Bundan sonraki dalgaların hepsinin sıkışma bölgesinin  içinde üçer salınımda bitmesini bekleyeceğiz.

Orta vadeli bu projeksiyonun test seviyesine çok yakınız ve 5,000 kalıcı olarak aşılamadan hızlı bir geri çekilme başlarsa, bu projeksiyonu hala tutuyor olacağız. 5,000 bu seferde, ya da geri çekilmenin ardından kalıcı olarak geçilirse, bu projeksiyondan vazgeçip, Aralık 2007 zirvesinin başarısız bir 5. dalga sonu olduğunu düşüneceğiz.