Blog

Bu Volkswagen hisse senetleri ile ilgili üçüncü yazı. İlki 28 Ekim 2008, ikincisi 10 Haziran 2009 tarihinde yayınlanmıştı.

Bu hisse senedine niye taktık? Grafiğin üzerine düştüğümüz notun ispatı için mi?

Hayır !

13 ayın içinde 1,005 seviyesinden 63 seviyesine kadar gerileyen bir hisse senedi, borsalarda fiyat hareketinin gerisindeki dinamiğin ne olduğunu merak eden herkes için üzerinde çalışılması gereken bir örnektir. Hisse senedinin 8 ay içinde 250 seviyesinden 1,000 seviyesine nasıl yükseldiği, daha sonra 13 ay içinde nasıl 63′e gerilediği başlıbaşına bir çalışmanın konusu. Konuya ilgi duyanlar için internette bir araştırma, çok ilginç fikirler verecek, ufuk açacaktır. Bu araştırmanın, neden-sonuç ilişkileri kurma çabası ile değil, spekülatif mania’ların hangi dinamikle oluştuğunu anlama çabası ile yapılmasını öneririm. Robert Prechter’ın Market Analysis for the New Millenium isimli kitapta yer alan, Bulls, Bears and Manias isimli yazısında altını çizdiğim şu satırlar, bu çabaya girişecek olanlara yardımcı olabilir:

“For a bear market, the exceptional offspring is a decline to worthlesness.” (Ayı piyasaları için istisnai sonuç, değersizliğe – sıfır değere – düşüştür.)

“For a bear market, the exceptional offspring is a mania.” (Boğa piyasaları için istisnai sonuç, mania’dır.)

“The first aspect of a mania is that it produces a powerful, persistent rise with remarkably fewer, briefer and/or smaller setbacks.” (Mania’ların ilk belirtisi, güçlü, ısrarlı, daha az, daha kısa ve/veya daha küçük geri dönüşlerle yükseliştir.)

“When the time is right, the public begins to acquire the understanding that ‘the longer trend is always up’ and increasingly acts as if, and ultimately presumes that, every degree of trend is always up.” (Uygun zaman geldiğinde, çoğunluk ‘trend her zaman yukarıya doğru’ anlayışına sahip olur ve bunun bir sonucu olarak trendin her vadede yukarı doğru olduğunu varsayarak hareket eder.)

“Most people do not even recognize manias as such when they are in them.” (Pek çok insan, doğrudan içinde oldukları için mania’ların farkına bile varmaz.”

“Regardless of extent, every mania leads to a decline that ends below the starting point of the advance.” (Ne kadar uzamış olursa olsun, bütün mania’lar, yükselişin başladığı seviyenin altına kadar devam eden bir düşüşle sona erer.)

Yukarıdaki alıntılarda çeviriyi yaparken, İngilizce mania sözcüğünü hiç değiştirmeden kullandım. Sözcük Türkçe’ye, hastalık, manyaklık, düşkünlük, delilik, çılgınlık gibi anlamlarda çevrilebiliyor.

Bir fiyat hareketinin mania olduğunu nasıl anlarız? Prechter ipuçlarını veriyor. Ancak sanırım en iyi, mania bitip de düşüş dalgası geldiğinde dönüp geriye baktığımızda anlayabiliyoruz.

13 ay içinde zirvesine göre %93 değer kaybına uğrayan Volkswagen’de düşüş dalgası acaba nihai hedefine ulaştı mı? Muhtemelen hayır … Yükselişin en dik açılı evresi, 150 seviyesinden itibaren ilerlemişti ve bu seviyenin altına inildi. 1005′e kadar ilerleyen Primary dereceli dalga ise, 2004 yılında 30 seviyelerinden başlamıştı. Bu durumda nihai hedef, 25-30 seviyeleri görünüyor.

Lunaparklarda tokmakla kafaya vurma oyunu vardır. Oyun başladığında 7-8 delikten kafalar çıkmaya başlar, siz de puan kazanmak için, bu kafalara vurmaya çalışırsınız. Şuradaki kafaya vurursunuz, buradan kafa çıkar.  Ona yetişeyim derken öbürü kafayı uzatır . Ta ki siz bitkin düşüp, oyun bitene kadar.

ABD borsaları da son haftalarda bu tokmakla kafaya vurma oyununa benzedi. Bugün hop aşağıya, yarın güp tekrar yukarıya. Ayılar, inatçı boğaların kafasına vurup onları yeniden delikten aşağıya itmeye çalıştıkça boğalar ama şuradan, ama buradan yeniden dirilip kafalarını uzatıyorlar. Oyun artık o kadar komik bir hal almaya başladı ki, piyasanın kırmızı kapattığı her günün ertesindeki seansa büyük bir boşlukla yukarıya doğru başlangıç adetten oldu. Doğrusu kısa vadeli spekülatörler de bu oyunu çok sevdi. Piyasanın düştüğü günün sonunda pozisyon al, yarın satamazsan öbür gün muhakkak karlı satış imkanın var !

Oyun eğlenceli olmasına eğlenceli de, her yeni yüksek, bir öncekinin bir çıt üstünde, ıkınan bir piyasa görüntüsü oluşturmaya başladı. İdeal fractal için zaman hedefi 16 Ocak (tatil günü olduğu için 15 ya da 19 diyebiliriz), ideal intermediate eşitlik seviyesi de lineer olarak 10,500, logaritmik olarak 11,200 civarında. Böyle kritik fiyat-zaman bölgelerinin içinde tansiyon artar. Daha önceki bütün zaman-fiyat bölgelerinde savaşı boğalar kazandı. Bu zaman bölgesinde ne olacağı hala merak konusu.

15 Ocak günü, EWI ekibinden Steven Hochberg’in son Primary etiketi koyduğunu duyurması ve Prechter’in “agresif spekülatörlere %200 kısa pozisyon” önermesi heyecanı iyice ateşledi. Piyasaların kapalı olduğu 18 Ocak Martin Luther King Gününü’n ardından 19 ve 20 Ocak günleri oynaklığın iyice arttığı günler oldu. (Bunun nedeni EWI’nin sansasyonel duyurusunu yapması değildi elbette.) Salı günü al takke-çarşamba günü ver külah derken borsa endeksleri geniş bir bandın içinde dalgalandı ve gün içi kayıplarının yarısını telafi ederek bugünü de kurtardı.

Günlük grafikte artık can çekişen bir trend görüntüsü iyice belirginleşiyor. Saatlik grafikte ise boğa her seferinde yeniden canlansa da satışlar daha uzun çubuklar oluşturuyor. Şimdilik bu uzun çubukların devamı gelmediği için piyasa çabuk toparlanıyor. Bu durumda son etiketi koymak için ardışık bir kaç saatlik ve günlük uzun kırmızı çubuk görmek gerekiyor.

Günlük grafiğe, fazla kafa karıştırmamak için basitçe (A) ve (B) etiketleri koydum. Saatlik grafikte şimdilik bu sayımı tercih ediyorum. Kasım-Aralık yatayının çok nadir görülen bir ikili yassı ve Ocak rallisinin de gene nadir görülen genişleyen kalıpta bir sonlanan diyagonal olduğunu düşünüyorum. Küçük derecelerde iki hedef bölgem var: 10,724-10,775 ve 11,010-11,090. Bu bölgelerden ilkine girildi ve çıkıldı. Bu nedenle eğer endeks yeni bir en yüksek görmezse, iv dibinin bugün görülen dip değil, bir önceki olduğunu, dolayısıyla son tepenin görüldüğünü düşüneceğim. 10,480-10,520 bölgesindeki yatay destek bu hafta kırılmazsa, son bir yeni en yüksek görülebileceğini ve bu tepenin de ya 10,700′lerde, ya da 11,000 civarında oluşmasını bekleyeceğim.

Bence, Hochberg’in son etiketi koyarken hatası, ardışık kırmızı çubuklar görmeden aceleci davranmasından kaynaklanıyor. Elliott analizlerinde bir kaç unsuru akıldan hiç çıkartmamak gerekiyor:

1) Son dalga pozisyonunda piyasa anormal karmaşık görünümlere bürünebiliyor. (Ana Avrupa borsalarının ve Rus RTS endeksinin 2007 ve 2008′de nasıl tepe yaptığına bakın.)

2) Gerek S&P500′de, gerekse DJI endekslerinde ideal dalga seviyelerine çok yaklaşılmış olsa da, hala hedefler tam vurulmadı. Bu da büyük bir gerilim yaratıyor ve son dalganın zaman ekseninde lastik gibi uzamasına neden oluyor.

3) Benim kişisel tecrübem, dalganın yapısı iyice karmaşık bir hal aldığında incik boncuk saymak yerine Fibonacci analizlerine ve eşitlik hedeflerine, yani C=A ya da 5=1 hedeflerine yoğunlaşmanın daha doğru olduğu biçiminde.

4) Son bir değerlendirme daha … Eğer P2 etiketi koymaya hazırlanıyorsanız, yani P3 bekliyorsanız, başlayacak dalganın size kendisini çok güçlü bir şekilde göstermesi lazım. Günlük %1-2 düşüşler “tamam bitti” demek için yeterli değildir. Benim tahminim, düşüş dalgası öyle bir momentumla ve o kadar belirgin bir çubukla başlamalı ki, hiç bir tereddüde yer bırakmamalı.

Ben, kişisel olarak, son etiketimi koymak için, hiç bir tereddüde yer bırakmayacak o uzun çubuğu (çubukları) görmeyi bekliyorum.

Bu da VIX endeksinde takip ettiğim sayım. Burada da sanki bir minor ayak eksik gibi görünüyor.