Blog

Dünya borsa endeksleri içinde en geç zirve yapanlardan biri, Brezilya’nın Bovespa’sı idi. Bütün dünya endeksleri zirveden aşağıya süzülürken, Bovespa tüm gayretiyle 75,000 seviyesine tırmanmaya çalışıyordu. 29 Mayıs 2008 günü seans içi kaydedilen 73,920 Bovespa’da son zirve oldu. Endeks sadece 5 ayın içinde 29,500′e kadar çöktü ve 45,000 puana yakın bir kayba uğradı.

Bu düşüş dalgası, toplam 9 salınımda ilerledi. Bu tip yapılarda dalgalardan birinin uzatma yaptığı kabul edilir. Hangi dalganın uzatma yaptığı teknik bir ayrıntıdan ibarettir. Bütün düşüş boyunca hiç bir geri alış, kayda değer ölçekte olmadığı için, ilerleyen kalıbı bir mono dalga olarak da düşünebiliriz.

Tepe yapmakta olan MACD yorgunluğu, aşırı alım bölgesine iyice yaklaşan RSI ise doygunluğu gösteriyor. Yani Bovespa, bir zigzag düzeltmeyi tamamlamak üzere gibi görünüyor.

Ancak, haftalık grafikteki görüntü bambaşka bir olasılığı akla getiriyor:

Bu da Bovespa’nın haftalık grafiği. Diğer tüm borsa endeksleri gibi Bovespa’nın da 2007 Ekim’inde bir tepe yaptığını, ancak bu tepeden sonra endeksin kısa bir geri çekilmenin ardından yeni bir zirveye tırmandığı görülüyor. EDP analizleri bakımından kritik soru şu: Bu zirveye tırmanış kaç dalgada gerçekleşti? Haftalık grafikte sadece 3 dalga sayabiliyoruz. Bu tip yapılara düzensiz tepe diyoruz ve düzensiz tepeleri muhakkak yıkıcı düşüş dalgaları takip eder. Bu dalgalar, genellikle çok derinlere uzar ve ciddi düzeltmeler olmadan ilerler.

2007 boyunca ve 2008 başında Bovespa’nın dalga yapısını analiz ederken sürekli bir sorunla karşı karşıyaydık: Bovespa beklediğimizden bir fazla yukarı atak yapmıştı. Blog arşivindeki geçmiş analizlere bakılırsa, bu “fazla atağı” bir hızlı üçgen sonrası beşinci dalga olarak sayma eğilimindeydim. Şimdi haftalık grafikte karşımızda çok ilginç bir görüntü var: 2007 Ekim tepesinden, yani 66,450′den itibaren ilerlemiş ve 2003-2007 yükselişinin, tam %62′sini geri almış bir genişleyen yassı düzeltme.

Bu yapı, çok ilginç bir olasılığı önümüzde koyuyor: Eğer Bovespa’da ilerlemekte olan yükseliş dalgası kuvvetlenir ve uzamaya başlarsa, en önemlisi de 57,000′i geçerse, endeks 2010 içinde yeni tarihi zirvelere yönelen büyük bir çıkış dalgası başlatabilir.

Bu nedenle, dalganın momentumunda muhtemel artışı, yeni bir boğa piyasasının sinyali kabul edeceğim. Dalga uzar ve 57,000′i geçerse, Bovespa için orta-uzun vadeli perspektifimi boğaya çevireceğim.

Sitemiz borsanaliz.com‘da Not Defteri yazılarımı izleyenler hatırlayacaklardır: Küresel analizlerimde Brezilya’yı ve bu ülkenin başını çektiği bir Latin Amerika birliğini 21. yüzyılın yeni çekim merkezi ve muhtemel bir süper güç adayı olarak değerlendiriyorum. Bu tezin yakın vadedeki en önemli sinyali, Bovespa endeksinin önce 57,000, daha sonra tarihi zirvesi olan 74,000′i geçmesi olacak.

Bu olasılığı kuvvetlendiren bir sinyal, 2009 içinde gelebilir. Önümüzdeki haftalarda önce 52,000, daha sonra 57,000′in dikkatle takip edilmesini öneriyorum. İçinden geçtiğimiz bu çok ilginç dönemde, tarihi bir değişime tanıklık ediyor olabiliriz.

Eğer 29,000 dibinden başlayan yükseliş dalgası, momentumdaki tükenme ile beraber, toplam üç dalgada kalırsa, boğa piyasası beklentilerimizi ileri bir tarihe erteleyeceğiz.

Genel bir değerlendirme yapmak gerekirse;

 U-30 31 Temmuz günü seans içinde gördüğü 54,564′ten düşüşte oluşturduğu kanalın üst bandı ile, 3 Temmuz günü gördüğü 39,119′dan gelen yükselen trend çizgisi arasında sıkıştı ve bu sıkışma bandının alt sınırı olan 51,800 ile üst sınırı olan 52,500 arasında sıkışık, hacimsiz, yatay bir hareketle günü tamamladı. Bu sıkışma bölgesi sonuna kadar tüketildiği için, Salı günü bu bölgeden kuvvetli hareketlerle çıkış oldukça muhtemel görünüyor. İlginç bir şekilde, alçalan trend çizgisi de, yükselen trend çizgisi de saatlik grafiklerde dörder kez denendi ve kırılamadı. 51,800 ile 52,500 arasındaki çok kısa vadeli sıkışma bir yatay düzeltmeyi düşündürüyor. Bu nedenle sıkışma bandından yukarı çıkış biraz daha fazla olasılık taşıyor gibi görünse de, yükselen trend çizgisine bu kadar yapışık hareket piyasanın zayıflığına işaret ediyor. Bu gibi durumlarda piyasayı tahmin etmeye çalışmak yerine, dalganın nasıl ilerlediğini görmek daha doğru. Sıkışma bölgesinden yukarı çıkış, en az önceki tepenin, yani 54,500′lerin, aşağı çıkış ise en az 50,000′in test edileceğinin sinyalini verecek. Piyasanın önündeki en büyük handikap, Bankacılık sektörü hisse senetlerinin kısa vadede oldukça zayıflamış olması. Piyasanın ilk hareketlerinin ayı ya da boğa tuzağı olma ihtimalini bertaraf etmek için, bu hisse senetlerinin dalganın yönünü teyit ettiğini görmek yararlı olabilir. Bir başka kriter de işlem hacmi olacaktır. Bu tip sıkışmalardan çıkışta hacmin artması dalganın ilerleyeceği mesafeyi göstermesi bakımından dikkate alınmalı.

Dow Jones Sanayi Endeksi’ndeki görüntü ise aşırı zayıf bir tepkinin ilerlediğini düşündürüyor. Bugün gün içinde ihlal edildiği halde kapanışta kırılmayan 11,450, dalganın devamı bakımından kritik. Eğer bu destek çalışırsa, endeksin bir süre 11,450 ile 11,600 arasında konsolide olarak 11,900-12,000 bölgesine doğru bir yükseliş daha denemesi ihtimaller dahilinde. Mevcut görüntüde 30 Temmuz tarihinden beri ilerleyen yükseliş dalgası genişleyen yapıda bir sonlanan diyagonal olabilir. Yukarıda sözünü ettiğim konsolidasyon, bu SD kalıbın iv no’lu dalgası olabilir ve bu yapı son bir çaba ile tamamlanabilir. Bu olasılığın geçerli olması için 11,450′nin kırılmaması gerekiyor. Orta vadeli yapı ise 20 Mayıs-15 Temmuz düşüşünün düzeltmesinden başka bir şey değil. Düzeltme sona erdiğinde hızlı bir düşüş dalgası bekliyoruz.

Dax’ın durumu da DJI endeksinden farklı değil. Hemen hemen aynı kalıp ve görüntü bu endeks için de geçerli. 6,400′ün kalıcı olarak kırılması yeni bir düşüş dalgasının teyidi olacak. Bu endekste de bir genişleyen yapıda SD oluşuyor gibi görünüyor ve kalıp buysa, endeksin bir süre 6,400-6,500 arasında sıkışıp son bir yükseliş denemesi daha yapması gerekiyor. 6,400 kırılırsa bu ihtimali de çöpe atacağız ve düşüşün derinleşmesini bekleyeceğiz.

Bovespa’da bugün 53,000 denendi. (Saatlik) Görüntü (son düşüş dalgasında) bir Sonlanan diyagonali düşündürdüğü için, 63,000′e doğru kuvvetli bir kısa vadeli ralli ihtimalini gözardı etmiyoruz. 53,000 kırılır ve düşüş derinleşirse, 45,000′e kadar ciddi bir destek görünmüyor.

Euro-Dolar’da 1.53 kırılınca 1.47 seviyesine kadar kuvvetli bir düşüş oldu. Biraz daha aşağıda, 1.44-1.45 civarında uzun vadeli trend desteği var. Haftalık grafikte Bollinger bantlarının yırtılması son derece olumsuz. Bu nedenle 1.44-1.45 bölgesinden gelecek muhtemel bir tepkinin gücü oldukça önemli. Bu tepki 1.53-1.54 seviyelerine kadar devam edebilir. Saatlik grafikteki pozitif uyumsuzluklar tepkinin kısa sürede başlayacağını gösteriyor. Ancak düşüş kalıbı toplam 9 salınımda gerçekleşti ki, bu da herhangi bir dalgası uzamış bir itkiye işaret ediyor. İtkisel düşüşler, orta vadede daha derinlere gidecek dalgaların sinyalidirler. Bu nedenle Euro’nun muhtemel tepkisinin düzeltme olarak kalması ve düşüşün derinleşerek uzun vadeli trend çizgisini kırması en muhtemel devam görünüyor.

Son olarak, Dolar TL’de kritik 1.19-1.20 bölgesi deneniyor ve Dolar bu dirençten uzaklaşmıyor. Muhtemelen dip dönüş hareketi başlıyor. 1.21′in geçilmesi önemli bir teknik sinyal olacak.

Daha önceki değerlendirmelerde, Eylül ayının ortalarından başlayarak depresif bir döneme gireceğimiz tahmininde bulunmuştum. Bu dönemin şimdiye kadar görülen en ağır küresel finans sarsıntılarından biri olma ihtimali çok güçlü. Ağustos ayının kalan günlerinde piyasalar son çabalarını yapacaksa yapacak. Bu süreç belki Eylül ayının ortalarına, hatta sonlarına da sarkabilir. Daha sonrası için tahminim çok güçlü bir ayı piyasası.

Not: Geçen hafta içinde özel nedenlerle güncellemeler yapamadım. Doğal olarak mesajlara da cevap veremedim. Hal hatır soran, mesaj bırakan herkese teşekkürler. Tek tek yanıtlayamadım; Fırsat bulduğumda cevap vermeye çalışacağım. Gündelik rutine ise bir an önce dönmeyi ben de umut ediyorum.